Evinizde, dairenizde, işyerinizde bulunan aynanın karşısına geçiniz ve kendinize bakınız. Aynadakine gülümserseniz, aynadaki de size gülümser. Aynadakine kaş çatarsanız, aynadaki de size kaş çatar. Aynadakine sırt dönerseniz, aynadaki de size sırt döner. Aynadakinin yüzünde leke görseniz, elinize bir bez alıp günlerce silseniz, temizleyemezsiniz. Ama o bezle kendi yüzünüzü temizlerseniz aynadakinin yüzü de temizlenir. Sevgili Peygamberimiz buyurmuş: “Mü’min, mü’minin aynasıdır” (Ebu Davud, K.Edeb, Bab fi’n-nasihat, hadis 4918)

Sırlar aleminden gelip, sırlar taşıyıp, sırlar alemine giden insanın, bu dünyadaki kısa yolculuğunda,  lâtif canına, kesif teni sır oluyor. Cam ile “sır”ın birleşmesinden ayna meydana geldiği gibi,  can ile tenin birleşmesinden de insan meydana geliyor. Onun için  Efendimiz (S.A.V)  “Mü’min mü’minin aynasıdır” buyurmuştur. Gönül aynası bazen kişinin kendine ayna olur. Bazan mü’min kardeşine ayna olur. Bazen de  Rabbinin sıfatlarına ayna olur.

“Mü’min mü’minin aynasıdır” hadisindeki  ikinci mü’min” Allah (c.c)’ın Esmâü’l-Hüsnasından olan “Mü’min”dir demişler. Yani  mü’min bir insan, bir ismi de Mü’min olan Allah(c.c)’ın aynasıdır. Her  ayna kendi kabiliyeti oranında yansıtır.

Güneşin yedi renginden, menekşe, mor ve lale  kırmızı rengi yansıttığı gibi, 99 esmâü’l-hüsnasından olan Allah(c.c)’ın bu sıfatlarından herkes kendi aynasına  yani kabiliyetine  uygun olanını  yansıtır. Yavrusunu korumak için kartala kanat çırpan serçenin bu merhameti, Rahim’den yansımadır. Aynısı değildir.

Şair: “Sivadan kalbini pak et

Gönül Mir’atı Rahman’dır.

Safâdan sîneni  çâk et

Gönül mir’atı Rahmandır”

Sevgilinin gözleri  gözlerimize yansıyacak diye  gözümüzü çapaktan  yüzümüzü kirden temizliyoruz. Sevgili annelerimizi, babalarımızı, evlatlarımızı, çiçekleri, böcekleri  yaratan Allah(c.c)’ın sevgisi için gönlümüzü niçin temiz tutmayalım?

Mü’min mü’min kardeşinin aynasıdır. Onda gördüğü aslında kendinde olandır. Aynaya baktığımızda  aynadakinin yüzünde  leke varsa  o bizim lekemizdir.

Kaş çatıyorsa  bizim kaşımızdır. Sırtını dönüyorsa o bizim sırtımızdır. Gülümsüyorsa  bizim gülümsememizdir. O bizim aynamızdır. Hem aynayı hem de aynaya bakanı temiz tutalım.

Devlet de bir milletin aynası değil midir? Yönetim, biçimi ne olursa olsun, milletin düşüncesini, düşüncesizliğini, yiğitliğini veya korkaklığını yansıtır.

Demokraside halk, eliyle verdiği oyla  bağlılığı yansıtır. Krallıklarda  ise  kılıncı  çeken bir kişiye bin kişi boyunlarını eğerek itaatlerini yansıtırlar. Her iki halde de halkın devlet ve bağımlılık anlayışlarının devlete yansımasıdır.

Halk da  devletin aynasıdır. Halkda  görülen iyi hasletler onun sisteminin ve o sistemin  uygulanmasının güzelliğindendir.

Halk  içinde görülen hırsızlık, soygun, güvensizlik, öldürme, anarşi, yalan, iftira hastalıkları ise sistemin veya sistemin uygulanışının kötülüğündendir.

Devlet ve millet birbirine bakmalı, biri diğerindeki pisliği yok etmek için, kendisindeki pisliği temizlemelidir.

Gönül aynası kahkahalı  aynalar gibi de olmamalı. Olduğundan büyük veya küçük göstermek de  kişiyi yanıltır.