AKP’ye göre kapatma davası ülkeden dövizin çıkmasına neden oldu. Gerçekten öyle mi? Siyasi krizin getirdiği endişeler, ABD’den kaynaklanan dalgalanmalar yanında Türk ekonomisinin yabancıya açık hale getirilmesinin doğal sonucu olduğu, nedense gözardı ediliyor.

 

Bakın; yabancılar, 2003-2007'de Türkiye’deki doğrudan yatırımlarından elde ettiği kârın 5 milyar 957 milyon dolarını, portföy yatırımlarından kazandığının da 16 milyar 45 milyon dolarını kendi ülkelerine götürdü.

 

Yabancı yatırımcıların son beş yılda Türkiye'deki doğrudan ve portföy yatırımlarından elde ettikleri toplam 22 milyar dolarlık kârı yurt dışına götürdüğü belirlendi. Merkez Bankası ödemeler dengesi istatistiklerinden yapılan hesaplamaya göre 2003-2007'yi kapsayan beş yıllık dönemde yabancılar, doğrudan yatırımlarından elde ettikleri kârların 5 milyar 957 milyon doları ile Borsa, devlet iç borçlanma senetleri gibi finansal araçlara yaptıkları portföy yatırımlarından kazandıkları 16 milyar 45 milyon doları yurt dışına transfer etti.

 

Böylece anılan dönemde Yabancı yatırımcıların Ocak 2003-Şubat 2008’i kapsayan dönemde Türkiye’deki bu yatırımlarından yaptıkları kar transferleri 23.2 milyar dolara ulaştı.

 

Bir başka deyişle yabancılar getirdikleri sıcak parayla hem borsaya açık şirketlerde çalışan binlerce işçinin emeği ile üretilen katma değerin prim yapması sonucu, hem de devlet iç borçlanma senetlerinden aldıkları yüksek faizlerle 16 milyar 45 milyon doları kendi ülkelerine transfer ettiler.

 

Doğrudan yabancı sermaye girişleri, son iki yılda Türkiye'nin gayri safi milli hasılasının yüzde 8'i dolayında gerçekleşen cari işlemler açığını sürdürebilmesini kolaylaştırırken, "doğrudan" yatırımlardan elde edilen kârlardan yapılan transferlerin de son yıllarda hızla büyüdüğü görüldü.

 

Bu gelişme, gelinen noktada doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının gelecek yıllarda cari işlemler açığını nasıl etkileyeceği tartışmasını gündeme getirdi. 2000'li yılların başında 300-400 milyon dolar arasında seyreden, 2003 yılında 643 milyon dolar olan doğrudan yatırımlardan kâr transferleri 2004 yılıyla birlikte belirgin bir şekilde arttı.

 

Doğrudan yatırımlarda anılan yıl 1 milyar 69 milyon dolara ulaşan kâr transferi, 2005’te 1 milyar 53 milyon, 2006’da 1 milyar 187 milyon ve 2007 yılında 2 milyar 5 milyon dolara ulaştı. Böylece doğrudan yatırımlarda beş yıllık dönemde gerçekleşen toplam kâr transferi 5 milyar 957 milyon dolara ulaştı.

 

2003-2007'yi kapsayan son beş yıllık dönemde gelen 56.5 milyar dolarlık doğrudan yabancı sermaye fiili sermaye girişinin büyük bölümünü bankacılık ve mali aracı kuruluş faaliyetleri ile telekomünikasyon başta olmak üzere hizmetler sektörüne ve gayrimenkul alımına yönelik yatırımların oluşturduğu dikkat çekiyor.

 

Madencilik, imalat sanayi ve enerjiyle tarım gibi üretken sektörlere gelen yabancı sermayenin payı ise düşük kaldığı görülüyor. Ağırlıkla bankacılık, sigortacılık, sermaye piyasası aracılığı, telekomünikasyon ve toptan ve perakende ticaret gibi üretken olmayan sektörlerde faaliyet gösteren yabancı sermayenin bir süre sonra yapacağı kâr transferleriyle cari işlemler açığının da büyümesine yol açacağı savunuluyor.

 

Toplam uluslararası doğrudan yatırımlarda, birleşme-satın almaların yüzde 90, sıfırdan yatırımların ise yüzde 10 seviyesinde olduğunu, bunun da sıfırdan yatırımları çekmek için önlemler alınması uyarısı anlamına gelmektedir.

 

Türkiye'ye 2006 yılında 20 milyar dolar, geçen yıl ise 22 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım girişi gerçekleşti. Bu girişlerin önümüzdeki dönemde sürdürülebilirliğini sağlamak  gerekir.

 

Sürdürülebilirlik konusunda oluşan kaygılardan birinin girişlerin kompozisyonundan kaynaklanmaktadır. Birleşme-satın alma trendinin global trendlere paralel olduğunu, bunun bir süreç olduğunu akılda tutmak ve bu işlemlerden kaynaklanan kaynak girişi, büyüme ve tüm diğer katkıları da göz ardı etmemek gerekiyor.

 

Diğer taraftan da büyük ölçekli istihdam yaratacak, katma değer yaratacak büyümeye katkıda bulanacak sıfırdan yatırımları çekecek çözümleri de üretmemiz gerekiyor.