ZAMLAR ESNAFI KRİZE SOKTU
Konyalı giyim, ayakkabı ve tekstil esnafının işleri, krizden
etkilenerek durma noktasına geldi. Çiftçi ve diğer vatandaşlarda para
olmadığı için kendilerinin de iş yapamadığını söyleyen Bedesteniçi
esnafından Mehmet Ali Koçlar, yapılan aşırı zamların vatandaşı parasız
bıraktığını söyledi. Koçlar, çarşı esnafı olarak topluca karar alıp
dükkânlarını kapatmayı düşündüklerini de söyledi.
HARCAMALARDA DENGE ŞAŞTI
İş yapamayan ve çeşitli nedenlerle borçlanan çarşı esnafının dükkân
kapatmaya gittiğini ifade eden Mehmet Emin Çağlar da esnafın da,
vatandaşların da harcamalarda dengeyi sağlayamadığını vurguladı. Esnaf
Kerim Atçeken de çiftçilerde para olmadığı için iş yapamadıklarını
kaydederek, “Çiftçi 10 ton arpa satıp ancak 2,5 ton gübre alabiliyor.
Mazot, elektrik zaten her ay zamlanıyor. Çiftçinin cebinde para yok ki
gelip alışveriş yapsın” diye konuştu.
TEKSTİL ELDEN GİDİYOR
Piyasalardaki durgunluk tekstil sektöründe de hissediliyor. Sanayici
Ali Kürkçü Türkiye ekonomisinin yaşanan siyasi krizler nedeniyle büyük
kayıplar verdiğini söyledi. Tekstil sektörünün giderek Pakistan,
Hindistan, Çin gibi ülkelere kaydığını da ifade eden Kürkçü, “Yüksek
vergiler, YTL’nin aşırı değer kazanması tekstil sektörünün Çin ile
rekabet edememesine yol açtı. Böyle devam ederse daha kötü günler
tekstil sektörünü bekliyor” dedi.
Bedesten esnafı zor durumda
Yıllardır Konyalı vatandaşlara hizmet veren Bedesteniçi esnafı, yaşanan
siyasi ve ekonomik krizlerden olumsuz etkilenerek dükkan kapatıyor.
Tüm dünyayı etkisi altına alan ABD kaynaklı ekonomik kriz, az gelişmiş
ülkelerde daha bir hissediliyor. Zaten durgun bir sezon geçiren Konya
esnafı da son zamanlarda, bazı yetkililerin ‘Konya’da kriz yok’
söylemlerinin tersine bu krizden ve ülke içindeki çeşitli sorunlardan
etkilenerek iş yapamıyor. Konya’nın en bilinen çarşısı ‘Bedesteniçi’
esnafı son yılların en durgun sezonunu yaşıyor. Yaz mevsiminin uzaması,
yağışların olmaması ve yaşanan ekonomik kriz nedeniyle ayakkabıcılar da
iş yapamıyor. Bu durumun devam etmesi halinde dükkânlarını kapatmak
zorunda kalacaklarını söyleyen çarşı esnafı, çoğu esnafın dükkânını
satılığa çıkardığını, ancak dükkânların iş yapamadığı için
satılmadığını ifade ediyor. Bedesteniçi esnafından Mehmet Ali Koçlar,
işlerinin bayram sonrası nedeniyle durgun olduğunu belirterek, “Bayram
öncesi işlerimiz iyiydi. Okulların açılmasının da bayramdan önceye denk
gelmesi, işlerimizi daha da artırmıştı. Bayram sonrası işlerin durgun
olması normal ama biz hiç iş yapamıyoruz. Bizim işimiz köylülerle ve
çiftçilerle. Çiftçilerde para olmayınca bize uğramıyorlar. Mazot 3
YTL’ye çıkmış, elektrik nerdeyse her ay zamlanıyor. Ürünü para etmeyen
köylüler, bunları borçla karşılamak zorunda kalıyor. Köylüler mahsulü
kaldırır kaldırmaz, borçlarını ödüyor. Dolayısıyla cebinde para
kalmıyor” ifadelerini kullandı. Koçlar, çarşı esnafı olarak topluca
karar alıp dükkânlarını kapatmayı düşündüklerini de sözlerine ekledi.
Bir diğer esnaf Kerim Atçeken de çiftçilerde para olmadığı için iş
yapamadıklarını kaydederek, “Çiftçi 10 ton arpa satıp ancak 2,5 ton
gübre alabiliyor. Mazot, elektrik zaten her ay zamlanıyor. Çiftçinin
cebinde para yok ki gelip alışveriş yapsın” diye konuştu. Şehir
halkının da cebinde para bulunmadığını kaydeden Atçeken, “En ucuz kira
300-400 YTL olmuş. Her şey zamlanıyor. Vatandaşlar açlık sınırında. Bu
nedenle onlar da alışverişe gelmiyor. İşler öyle bir durgun hale geldi
ki çoğu arkadaşımız dükkânını satıyor. Dükkânda boş boş duracağımıza,
gidip evimizde otururuz. Evde oturmaktan başka çaremiz yok çünkü iş
arasak, iş de yok. Böyle devam ederse, Bedesteniçi kapanacak”
ifadelerine yer verdi. Ülke içinde çeşitli oyunlar oynandığını söyleyen
Esnaf Mustafa Baştürk de piyasaların ülke içindeki tartışmalarla,
karışıklıklarla iyice durgunlaştığını söyledi. Baştürk, “Biz burada
açlıkla mücadele ediyoruz. Askerlerimiz canını veriyor. Ama bazıları
terörün bitmesini istemiyor. OHAL istiyorlar, çünkü bu durumda maaşları
üç katına çıkacak” dedi.
VATANDAŞ, HARCAMALARINDA DENGEYİ SAĞLAYAMIYOR
Ayakkabıcı esnafı Mehmet Emin Çağlar ise Türk halkının ‘yastık altı’ ve
‘bankayı’ çok seven bir millet olduğunu, bu nedenle de ekonomik
krizlerden çok etkilendiğini söyledi. Bütün sektörlerde durgunluk
yaşandığını kaydeden Çağlar, medyada çıkan bazı haberlerin insanları
karamsarlığa sevk ederek harcama yapmasına engel olduğunu ifade etti.
Vatandaşların harcamalarında bilinçsiz hareket ettiğini de belirten
Çağlar, “İnsanlarımız dengeyi tutturamıyor. Ekonomik gidişatı iyi gören
vatandaşlarımızın çoğu gücünün yettiğinin iki katı borçlandı. Zaten
kredi kartları, borçlanmak için bütün imkânları sağlıyor. Bu borçları
ödeyemeyen vatandaş, bu borçları ödeyebilmek için tekrar kredi çekti.
Bu kısır döngü devam edip duruyor. Benim bir arkadaşımın tam 12 kredi
kartı vardı. Hepsinin limiti doluydu. İki dükkânını satıp ancak
borçlarını ödeyebildi. Yani zamanında bilinçli davranılsaydı, belki bu
hale düşülmezdi. Yıllardır burada iş yapan esnaflar, çeşitli nedenlerle
dükkân kapatıyor. Bu gidişle Bedesteniçi’nde açık dükkân kalmayacak”
dedi. Bazı güçlerin Türkiye’nin büyümesini istemediğini ifade eden
Çağlar, “Ülke ekonomimiz iyiye gidiyordu. Milletimizin zenginleşmesini
istemeyen bazı güçler, hükümetin önüne çeşitli engeller koyarak,
hükümetin bu çalışmalarını durdurmaya çalışıyorlar. Görünen o ki bunu
kısmen de olsa başardılar” diye konuştu.
KRİZDEN EN ÇOK TEKSTİL SEKTÖRÜ ETKİLENDİ
Piyasalardaki durgunluk tekstil sektöründe de hissediliyor. Kürkçüler
Tekstil Ltd. Şirketi sahibi Ali Kürkçü Türkiye ekonomisinin son
yıllarda yaşanan siyasi krizler nedeniyle büyük kayıplar verdiğini
söyledi. Tekstil sektörünün giderek Pakistan, Hindistan, Çin gibi
ülkelere kaydığını da ifade eden Kürkçü, “Yüksek vergiler, YTL’nin
aşırı değer kazanması tekstil sektörünün Çin ile rekabet edememesine
yol açtı. ABD’de yaşanan finans sektöründeki krizin de etkisiyle
tekstil sektöründeki durgunluk iyice hissedilmeye başlandı. Türk
ekonomisi zaten bir süredir sorunlu. Bu sektöre yatırım yok, tüketim
gittikçe düşüyor. Tekstlik firma sahipleri iyi iş bekledikleri bayram
öncesi hayal kırıklığı yaşadı. Krizin etkisi bayram öncesi hat safhada
görüldü. Beklenen işin yarısı bile olmadı. Böyle devam ederse daha kötü
günler tekstil sektörünü bekliyor” ifadelerini kullandı. Hükümetten
tekstil sektörüne destek sağlamasını da isteyen Kürkçü, “İleriye dönük
yatırımların yapılabilmesi, imalatların çoğaltılması ve bu krizden yara
almadan kurtulmamız için, tekstilci bir işadamı olarak hükümetten
tekstil sektörüne teşvik, destek ve krediler sağlamasını istiyorum”
dedi. | |