Goethe ve yürüyen merdiven!

Goethe ne diyor: "İnsanlar para kazanmak için sağlıklarını feda ederler, sonra da sağlıklarını geri kazanmak için para harcarlar." Bugün kapitalizm ile modern tıp arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin "modern bireyi" nasıl kıstırdığını çok iyi ortaya koyuyor bu cümle.

 

İnsan sağlığı, bireyden alınıp sonra yine bireye geri satılıyor adeta. Tabi sağlık eski sağlık değil... Eski sağlıkla yeni sağlık arasındaki fark da kuşkusuz kapitalizmin "artı değeri"ne tekabül ediyor. Sömürü sadece ücretlerde değil, beden sağlığı üzerinden de yürüyor bir bakıma.

 

Şimdi gelelim fitness merkezinin önündeki yürüyen merdivenlere...

 

Diyebilirsiniz ki, normal merdivenden çıkmaya üşenip de yürüyen merdivenleri kullananların yapacağı fitnesstan ne olur? Ama öyle değil. Çünkü önemli olan müşterilerin o merdivenleri kullanıp kullanması değil, şirketin oraya yürüyen merdiven koyması.

 

Fitness şirketi kapının önüne yürüyen merdiven koyarak, bize fitness faaliyetiyle edinilecek olan “fit olma hali ancak bu kapalı salondaki egzersizlerle elde edilir” demiş oluyor. Yani sadece yürüyen merdivenleri kullananların hantallığı söz konusu değil.

 

Aslolan kapitalizmin kişilerin sağlıklı olmasını bir tüketim nesnesine indirgemesi ve bu sağlıklı olma çabasını doğal ortamdan çıkarıp, özel bir mekana kapatmasıdır, özelleştirmesidir. Normal merdivenleri çıkmanın fit olmaya, kilo vermeye bir katkısının olmayacağı mesajı da verilmiş oluyor böylece. Çünkü eğer kişi günlük hayatında yürüyen merdiven, asansör kullanıp da kilo almazsa, fitness merkezine kim niye gelsin ki? Dolayısıyla kişiyi yürüyen merdivene, asansöre alıştırmak gerekiyor ki kilo alsın.

 

Velhasıl, fit olmak, sağlıklı olmak bedava değil, parayla elde edilen, satın alınan bir nesne oluyor. E tabi bu alış-veriş de kapı önünde gerçekleşecek değil ya, pek tabii ki o özelleştirilmiş, makinelerle donatılmış şirkette olacak…

 

İyibilgi